Bykowce

Wieś bezpośrednio granicząca z miastem Sanokiem, położona u stóp pasma Granickiej 575 m.n.p.m. Pierwsze wzmianki pochodzą z 1435 roku, kiedy to wieś składała się wtedy z kliku niezależnych osad – Zachodnia Rytarowce (od niemieckiego riter – rycerz), a pod koniec wieku XVI Zawadka lub Nietrebka(nazwa Nietrebka i Zawadka oznaczają miejsca w których przegradzano trakt w trakcie najazdu nieprzyjaciela) wschodnia Dąbrówka. Nazwa Bykowce pojawiła się w 1491r.

Pierwszym właścicielem wsi był ród Czeszyków. Następnie do 1928 roku rodzina Tarnawieckich. W roku 1928 majątek Bykowce nabyła rodzina Płanetów.

2 grudnia 1860 w Bykowcach urodził się Aleksander Truszkowski, generał major cesarskiej i królewskiej Armii oraz tytularny generał dywizji Wojska Polskiego.

10 września 1939 w okolicach wsi miała miejsce potyczka grupy żołnierzy, która oddzieliła się z batalionu strzelców podhalańskich z Sambora pod dowództwem ppor. Mariana Zaremby z niemieckim oddziałem pościgowym Geiger. Ppor. Marian Zaremba poległ wraz z pięcioma żołnierzami w trakcie zasadzki zorganizowanej na wkraczające oddziały niemieckie od strony Olchowiec. Pośmiertnie odznaczony stopniem podporucznika, został pochowany na cmentarzu sołeckim, gdzie spoczywa ze swoimi żołnierzami. Na pamiątkę tamtych wydarzeń w 1971r. odsłonięto pomnik symbolizujący poszarpaną „biało-czerwona flagę”

Na skraju wsi znajduje się cmentarz żołnierzy słowackich poległych podczas potyczki z Armią Czerwoną w 1941 roku.

Zabytki

Pałac Tarnawieckich wzniesiony na początku dwudziestego wieku, w stylu architektury uzdrowiskowej, murowany i otynkowany. Stoi na fundamentach starszego, prawdopodobnie osiemnastowiecznego dworu. Po wojnie częściowo rozebrany, remontowany w 1976 roku, użytkowany przez PGR. Prawdopodobnie stał tu już w XIV wieku dwór obronny Mikołaja Czeszyka, którego potomkowie przyjmą nazwisko Rytarowski. W XVII wieku właścicielami dworu są Dębiccy (Dembiccy) a na początku XIX wieku rodzina Wenzlarów. Następnie dobra przechodzą we władanie Tarnawieckich a w okresie międzywojennym Płanetów. Wokół pozostałości parku założonego na początku dziewiętnastego wieku.

Na terenie wioski zachowało się też kilka bunkrów z dawnej „linii Mołotowa” zbudowanych w latach 1940-41, niektóre stosunkowo dobrze zachowane.

Rezerwat „Polanki” o pow. 191,94 ha. Zwiedzanie rezerwatu ułatwia ścieżka przyrodnicza o długości około 2 km. W rezerwacie ochroną objęto buczynę karpacką występującą tu w kilku formach. Ponad połowę drzewostanu stanowi buk. Obok wielkich ponad stuletnich buków spotkamy także pomnikowe jodły. Jedna z nich ma 400 cm obwodu i liczy około 200 lat. W rezerwacie występuje wiele interesujących, a często rzadkich gatunków runa leśnego m.in.: języcznik zwyczajny, podrzeń żebrowiec, parzydło leśne, lilia złotogłów, gnieźnik leśny, storczyk plamisty, skrzyp olbrzymi i bluszcz pospolity w formie kwitnącej. Możemy także zobaczyć wawrzynka wilczełyko, sałatnicę leśną, przytulię okrągłolistną i przetacznika górskiego. Do osobliwości należy zaliczyć także miodownika melisowatego – roślinę rzadko rosnącą w górach. Tuż przy ścieżce przyrodniczej znajduje się duże zbocze prawie w całości pokryte mchami i porostami. W rezerwacie występuje wiele osobliwości świata owadów, w tym tak rzadkie jak niepylak mnemozyna i krasopani hera, ogończyk śliwowiec i czerwończyk nieparek. Na osuwiskach i wiatrołomach pojawiają się rzadko spotykane chrząszcze drapieżne, m.in. trzyszcz piaskowy i trzyszcz polny. Można tu też spotkać chrząszcze z rodziny kózkowatych, takie jak: rębacz pstry, zmorsznik czerwony i zielarka baldaszkowa. W północnej i północno-wschodniej części rezerwatu uwagę zwracają wielkie wychodnie skalne „Duży Kamień” i „Mały Kamień”. Przy wejściu do rezerwatu znajduje się jedna z najstarszych Polsce, zachowanych „kopanek” – studni naftowych. To miejsce nazywano „Ripne” – czyli bogate w ropę. Ścieżka dydaktyczna prowadzi do dwóch źródełek mineralnych: żelaziankowego i siarkowodorowego.