Lalin

Wieś pięknie położona u źródeł rzeki Stobnica u podnóża  pasma z kulminacją Lalin Wysoki Dział 470 m n.p.m. oraz Wroczeń 498 m n.p.m.

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1404 r.  i mówi o rozgraniczeniu sąsiadujących ze sobą wsi Srogów Górny i Grabownica kopcami granicznymi. W 1408 r. synowie Pakosza z Pakoszówki Tomasz i Mikołaj otrzymali od króla Lalin Ruski i Niemiecki za zasługi. Nazwa miejscowości zmieniała się i tak np. w roku 1408 Laliny, 1435 de Lalyna, 1441 Lanyna et alia Lanyna, 1443 in Lalina Ruthenicali (Lalin Ruski) , in Lalina Theutunicali (Lalin Niemiecki).

W XV-wiecznym Lalinie rozróżniano Lalin Ruski położony w pobliżu Góry Wroczeń oraz Lalin Niemiecki ciągnący się w kierunku wsi Grabownica. Najprawdopodobniej część zwana Lalinem Ruskim była osadą wcześniejszą  związana z osadnictwem rusko-wołoskim istniejącym na terenie Karpat. Lalin Niemiecki z kolei powstał w rezultacie kolonizacji związanej z osadnictwem jeńców niemieckich po bitwie pod Grunwaldem.

Parafia w Lalinie była jedną z wielu parafii grecko-katolickich w diecezji Przemyskiej. Przestała istnieć po II wojnie światowej. Na szczególna uwagę zasługuje fakt, iż w tejże parafii urodził się Jozefat Kocyłowski biskup przemyski w latach 1917-1947.

Najcenniejszym symbolem dawnej świetności jest cerkiew parafialna imienia św. Jerzego. Cerkiew orientowana, zbudowana z drewna jodłowego o konstrukcji zrębowej, na podmurowaniu kamiennym. Wnętrze cerkwi dzieli się na trzy części. Prezbiterium z ołtarzem, dobudowana w 1924 r. Zakrystia. Nawa prostokątna, od wschodu zamknięta Ikonostasem, od zachodu wsparty na dwóch kolumnach Babiniec – chór- w cerkwi miejsce przeznaczone wyłącznie dla kobiet. Dach cerkwi dwuspadowy, pokryty blachą. Po środku dachu wieżyczka, ściany zewnętrzne kryte gontem.

Na szczególną uwagę zasługuje wnętrze cerkwi z zabytkową polichromią, ikonostasem oraz barokowymi ołtarzami bocznymi. Polichromia datowana na drugą połowę XIX w. wykonana jest w technice tempry klejowej na gruncie kredowo klejowym, położonym wprost na ścianie wygładzonych bali drewnianych. Środek stropu wypełnia kompozycja przedstawiająca Trójcę Św. – obraz namalowany na płótnie i przytwierdzony do desek.

Bogaty Ikonostas podzielony na trzy strefy: pierwsza strefa to Ikony Namiestne, drugą strefę stanowią Prazdniki, trzecia strefa to Ikony rzędu Czynu Apostolskiego. Za ikonostasem znajduje się ołtarz z baldachimem wspartym czterema kolumnami. Pośrodku ołtarza znajduje się Ikona przedstawiająca Matkę Bożą z Dzieciątkiem w typie Hodegetrii z połowy XVIII w. Słowo Hodegetria oznacza „Tę, która prowadzi”. Pierwowzór tej Ikony przechowywany był w Konstantynopolu i namalowany prawdopodobnie przez Św. Łukasza.

W nawie głównej pod ścianami bocznymi ołtarzyki boczne z I połowy XIX wieku.

Kuchnia regionalna:

Pierogi razowe – przepis kulinarny

Farsz:

Grzyby suszone namoczyć na noc, ugotować w tej samej wodzie, ostudzić, odcisnąć, drobno poszatkować.

Kiszoną kapustę odcisnąć z kwasu, w razie potrzeby dodatkowo przeszatkować (farsz musi być w miarę gładki!) ugotować.

Kapustę słodką poszatkować, ugotować w osolonej wodzie, ostudzić, odcisnąć w ścierce lnianej.

Do farszu z kiszonej kapusty zrumieniona na smalcu ze skwarkami cebulkę, natomiast do farszu z kapusty słodkiej zrumienioną cebulkę na maśle.

Kapustę połączyć z poszatkowanymi grzybkami. Dobrze wymieszać

Ciasto:

Z mąki pszennej razowej i wody zarobić miękkie, elastyczne ciasto. Rozwałkować na grubość ok. 0,5 cm, wykrawać krążki o średnicy od 10 do 12cm.

Lepienie pierogów:

Wystudzonym farszem nadziewać wykrojone krążki i dokładnie zlepiać brzegi, wykonując ozdobny karb. Gotowe pierogi przykryć lniana ścierka aby zbytnio nie przesychały. Wrzucać na osoloną, wrzącą wodę. Gotować do momentu wypłynięcia.

Pierogi z kiszoną kapustą podawać okraszone skwarkami, natomiast z kapusta słodka podawać olane zrumieniona na maśle cebulką.

Miejsca rekreacji:

– Klub Jeździecki Lalin

– Plac zabaw i boisko sportowe przy Wiejskim Domu Kultury,

– Lasy, które stanowią podgórską formę żyznej buczyny karpackiej, z dużym udziałem gatunków ciepłolubnych w tym stanowiska kłokoczki południowej występujące na zboczach góry Wroczeń. Charakterystyczna jest mozaika zbiorowisk roślinnych, przeplatanie się obszarów rolniczych, leśnych i łąkowych.