Zespół parkowy w Kostarowcach w nowej odsłonie

Jednym ze sposobów ochrony przyrody jest rewitalizacja parków. Zespół roślinności, jakim jest park spełnia rolę wypoczynkową, zdrowotną, estetyczną oraz edukacyjną. Zachowanie zabytkowych parków upowszechnia wartości historyczne i kulturowe, to także jest ważnym aspektem poprawiającym jakość życia mieszkańców Gminy Sanok.

W br. kompleksowe prace rewitalizacyjne zostały przeprowadzone w zespole parkowym w Kostarowcach. Kostarowce były wsią królewską, należącą do starostwa sanockiego. W dziewiętnastym wieku, w posiadanie majątku weszli Słoneccy, którzy zamieszkiwali tu do lat czterdziestych ubiegłego wieku. Park został założony przy oficynie dworskiej – rzędówce przy stawach. Już na początku XV wieku istniał tu  folwark. O ile nie zachowały się zabudowania dworskie z tego okresu (ocalały spichlerz, znajdujący się na terenie nieruchomości Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej „Rozwój” w Kostarowcach, pochodzi z XIX w.), to park dworski zachował wiele historycznych elementów. Pod datą 1469 wymieniony jest młyn z sadzawką królewską. Stawy dworskie były wspominane już w XVI wieku. Historyczne mapy katastralne obrazują rozplanowanie składowych przestrzennych parku na przeciągu lat 1852 – 1872.

Po skonfrontowaniu ich ze współczesną mapą terenu, z geodezyjnie naniesioną zielenią, udało się zaprojektować nowy, najbardziej zbliżony do historycznego, układ dróg, ścieżek i placów, wkomponowany w najwartościowszy przyrodniczo i kulturowo drzewostan. Do dnia dzisiejszego zachował się pierwotny układ obiektów wodnych parku. Zachowane zostały dwa stawy z charakterystycznym, zróżnicowanym pod względem wysokościowym, lustrem wody (różnica poziomów wody stawu górnego i dolanego wynosi ok. 4m). Stawy zasilane są jak pierwotnie czystą wodą pochodzącą z pobliskiego rozległego kompleksu lasu bukowego. Stawy porośnięte liliami wodnymi oraz charakterystyczną roślinnością wodną stanowią niezwykle malowniczy element parku.

Projekt „REWITALIZACJA PARKU ZABYTKOWEGO W KOSTAROWCACH – etap I odnowienie zieleni” obejmował wycinkę starych drzew, które zagrażały bezpieczeństwu, czyszczenie zakrzaczeń i usuwanie drzew, które kolidowały z założeniami architektonicznymi nowego projektu oraz prace pielęgnacyjne  – usuwanie posuszu w koronach starych drzew jak również wzmacnianie konstrukcji i stabilizowanie starego drzewostanu przy pomocy wiązań liniowych. Prace pielęgnacyjne parku wykonywane były w styczniu i lutym br. Pielęgnacja kosztowała 72 tyś zł, przy wsparciu z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska w Rzeszowie w wysokości 12,14 tyś zł (59.86 zł środki własne z budżetu Gminy Sanok).

Na terenie Gminy Sanok znajdują się także zabytkowe parki w Falejówce, Pisarowcach i Markowcach. W parku w Falejówce oraz w zespole dworsko-parkowym w Pisarowcach prace rewitalizacyjne wykonywane były w 2010 roku. Obecnie prowadzone są zwykłe prace związane z wykaszaniem parku oraz usuwaniem drzew połamanych i uschniętych. W parku w Markowcach wokół Zespołu Dworskiego aktualnie trwają prace obejmujące inwentaryzację zieleni i wykonanie projektu koncepcyjnego zagospodarowania parku. Kolejnym etapem będzie jego rewitalizacja planowana w przyszłym roku. Rewitalizacja parków ma bardzo duże znaczenie dla społeczności lokalnej gminy w wielu wymiarach: urbanistycznym, dydaktycznym, architektonicznym, społecznym, integracyjnym i historycznym.

Prace te pozwolą ochronić parki przed zniszczeniem  i dewastacją, zachować walory historyczne obszaru Gminy Sanok, zwiększyć potencjał kulturowy a także pozytywnie wpłyną na rozwój życia społecznego w tym także rekreacji i turystyki.