Czytanie faktur za energię – prosty sposób na lepszą kontrolę kosztów

Moc umowna, energia bierna, rodzaj taryfy – za tymi pozycjami w fakturach za energię mogą kryć się realne, czasami naprawdę spore oszczędności. Na co zwracać uwagę przy analizie faktur? Jakie korzyści – poza finansowymi – może przynieść rzetelna analiza w tym zakresie – tłumaczy inż. Natalia Aleksiejuk ze Stowarzyszenia im. prof. Żmijewskiego, partnera w projekcie LIFE Podkarpacie.

• W ramach projektu LIFE Podkarpackie nasze stowarzyszenie prowadzi szkolenia poświęcone edukacji energetycznej, czyli między innymi zrozumieniu faktur za energię. Po dotychczasowych spotkaniach widzimy, że jest to bardzo potrzebne, gdyż w samorządach ta wiedza nadal jest niewystarczająca. A w związku z tym gminy ponoszą niepotrzebne koszty, czasami naprawdę duże – wyjaśnia Natalia Aleksiejuk.

Po co analizować faktury?

Płacąc za energię elektryczną, gmina nabywa nie jeden produkt, lecz kilka: energię czynną, usługę dystrybucji oraz szereg opłat stałych i zmiennych, a każdy z tych elementów można świadomie przeanalizować i zoptymalizować. Skupianie się wyłącznie na kwocie „do zapłaty" oznacza pominięcie cennej informacji diagnostycznej ukrytej w poszczególnych pozycjach faktury.

• To właśnie w tym obszarze widzimy realną przestrzeń do wsparcia administratorów, czyli pokazujemy, jak wydobyć z faktury wiedzę, która przekłada się na konkretne oszczędności i świadome zarządzanie energią – mówi Natalia Aleksiejuk.

Struktura faktury – czyli na co szczególnie zwracać uwagę?

Grupa taryfowa (np. C11, C12w) wynika z charakteru obiektu i jego mocy. Bywa dobierana automatycznie i nie zawsze odpowiada rzeczywistemu profilowi zużycia, dlatego warto ją okresowo weryfikować.
Moc umowna wymaga konkretnej analizy i świadomego doboru, ponieważ zarówno jej zawyżenie, jak i zaniżenie generuje dodatkowe koszty. Koszt wskazujący przekroczenie mocy jest sygnałem, że moc umowna została źle dobrana albo że budynek zmienił sposób funkcjonowania i warto go wtedy zweryfikować.
Energia bierna to pozycja, która potrafi kosztować setki, a w większych obiektach nawet tysiące złotych miesięcznie, dlatego w analizowanych fakturach szczególną uwagę warto poświęcić pozycji „energia bierna pojemnościowa". Część opłat (mocowa, jakościowa, OZE, kogeneracyjna) jest praktycznie nienaruszalna, natomiast na inne, takie jak moc umowna, taryfa czy energia bierna, odbiorca ma realny wpływ i to właśnie te obszary stowarzyszenie zaleca optymalizować.
Faktura w budynku z fotowoltaiką

• Faktura z budynku, w którym zamontowana jest fotowoltaika nie pokazuje całej zużytej energii. Energia wyprodukowana z instalacji OZE i zużyta na bieżąco pozostaje na fakturze niewidoczna. Rzeczywiste zużycie budynku to nie sama wartość poboru z sieci, lecz suma poboru i autokonsumpcji odczytanej z inwertera. Bez tych danych każda analiza faktury za energię elektryczną pozostaje niepełna – wskazuje inż. Natalia Aleksiejuk ze Stowarzyszenia im. prof. Żmijewskiego

Dlatego Stowarzyszenie im. prof. Żmijewskiego, podczas szkoleń prowadzonych w ramach  projektu LIFE Podkarpackie,  pokazuje jak odróżnić „energię pobraną z sieci" od „całkowitego zużycia budynku", gdzie realne zużycie to pobór z sieci powiększony o autokonsumpcję odczytaną z inwertera.

• Autokonsumpcję oblicza się jako produkcję z inwertera pomniejszoną o energię oddaną do sieci, dlatego sama faktura nie wystarczy – potrzebne są również dane z monitoringu instalacji PV – dodaje Natalia Aleksiejuk.

Na uwadze trzeba mieć również fakt, że są dwa różne systemy rozliczeń: net-metering (opusty) i net-billing, które w istotny sposób wpływają na opłacalność oddawania nadwyżek energii. Warto ustalić, w jakim systemie rozliczana jest dana instalacja i do kiedy ten system obowiązuje.

• Mało kto pamięta, że pierwszy system: net-metering, jest ograniczony czasowo, dlatego część właścicieli instalacji, w tym jednostki samorządu terytorialnego, już za pięć lat rozpoczyna się kaskadowy zakończenia rozliczania na dotychczasowych warunkach. W związku z tym warto wcześniej przygotować się do funkcjonowania w nowych realiach rynkowych – zachęca ekspertka ze Stowarzyszenia im. prof. Żmijewskiego.

Warto też zwrócić uwagę na to, że instalacja produkująca więcej energii, niż budynek zużywa, niekoniecznie jest optymalnym rozwiązaniem, a nadwyżki oddane latem w dużej części mogą przepaść, co może sygnalizować, że PV została źle dobrana do profilu obiektu.

Korzyści – nie tylko finansowe

Analiza faktur może przynieść samorządom korzyści na wielu płaszczyznach. W wymiarze budżetowym i planistycznym to przewidywalność kosztów, lepsze planowanie wydatków oraz wzmocniona argumentacja przy przetargach na sprzedaż energii. W wymiarze technicznym i eksploatacyjnym faktura staje się wczesnym sygnałem awarii lub marnotrawstwa. W wymiarze środowiskowym większa świadomość pozwala zwiększać realną autokonsumpcję, co daje większy efekt ekologiczny niż samo oddawanie nadwyżek do sieci. W wymiarze organizacyjnym dobrze przeanalizowana faktura dostarcza danych do raportowania, audytów, wniosków o dofinansowanie i sprawozdawczości. W wymiarze wizerunkowym i edukacyjnym szkoła czy urząd stają się wzorem gospodarności, a osiągnięte efekty można pokazać mieszkańcom. W wymiarze finansowym, dzięki korekcie mocy umownej, eliminacji energii biernej, zmianie taryfy oraz wychwyceniu błędów rozliczeniowych, jednostki realnie oszczędzają pieniądze.

Od czego zacząć?

Punktem wyjścia jest minimalny zestaw danych: zebranie 12 faktur i przeniesienie do arkusza informacji o poborze, mocy i energii biernej.

• Część działań nie generuje żadnych kosztów, należą do nich na przykład analiza, zmiana mocy umownej czy zmiana taryfy, inne mogą wymagać inwestycji, jak kompensacja mocy biernej czy magazyn energii. W obiektach, gdzie skala uzasadnia stałą kontrolę, warto sięgnąć po monitoring zużycia i system zarządzania energią. Analiza profilu dobowego i sezonowego pozwala z kolei dobrać instalację PV i magazyn energii do realnych potrzeb obiektu – tłumaczy Natalia Aleksiejuk.

W odpowiedzi na potrzeby samorządów, Stowarzyszenie im. prof. Żmijewskiego organizuje szkolenia oraz przygotowuje materiały edukacyjne, dotyczące różnych aspektów energetycznych i okołoenergetycznych, w tym rozumienia faktur za energię czy analizy taryf energii elektrycznej, ciepła czy gazu.

• Poprzez udział w projekcie LIFE Podkarpackie mamy możliwość współpracy i wspierania gmin uczestniczących w tym przedsięwzięciu, ale również tych podkarpackich samorządów, które nie uczestniczą w projekcie. Zawsze można się do nas zwróć, chętnie podpowiemy, na co zwrócić uwagę, przekażemy materiały, pomożemy w analizie danych – zapewnia Natalia Aleksiejuk.

Kontakt ze stowarzyszeniem: lifebiuro@stowarzyszenie-zmijewski.pl

źródło: https://powietrze.podkarpackie.pl/life-podkarpackie/czytanie-faktur-za-energie-prosty-sposob-na-lepsza-kontrole-kosztow